www.tamlytrilieu.com
Những
tiến bộ trong điều trị tâm thần (2007)
Hội tâm thần hoàng gia Anh quốc
TỔng quan vỀ nghiỆN Internet
BS. NGUYỄN VĂN KHUÊ
Vijaya Murali là một cố vấn ngành tâm
thần, phân ban nghiện. Bà là giảng viên danh dự
tại đại học Birmingham. Quan tâm chính của bà là
bệnh nghiện của phụ nữ và người vô
gia cư.
Sanju George là bác sĩ tham vấn về ngành
tâm thần, phân ban nghiện và là giảng viên danh dự
đại học Birmingham. Quan tâm chính của ông bao
gồm các lĩnh vực giáo dục y khoa, đánh bạc
bệnh lư và điều trị bằng thuốc cho người
nghiện.
Một số lượng đáng kể người
sử dụng internet phát triển chứng “nghiện
internet” – một khái niệm tương đối
mới trong tâm thần học mà hiện vẫn chưa
được đưa vào các bộ tiêu chí chẩn
đoán ICD-10 hoặc DSM-IV.
Những nghiên cứu ban đầu đă có
một số phát kiến đáng quan tâm về các yếu
tố căn nguyên, cùng những cách tiếp cận điều
trị tâm lư xă hội mà các chuyên viên sức khỏe tâm
thần cần phải hiểu biết căn bản
về nghiện internet để họ phát hiện sớm
và can thiệp đúng lúc. Trong tài liệu này, chúng tôi tŕnh
bày tổng quan về nguyên nhân, chẩn đoán và điều
trị nghiện internet.
Tổng quan về các nghiên cứu
nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị nghiện
internet.
Young (1998) là người đầu tiên mô
tả việc lạm dụng internet. Những nghiên cứu
ban đầu cho rằng nếu sử dụng internet quá 38
giờ mỗi tuần được coi là nghiện
internet. Mặc dù chưa biết tỉ lệ chính xác nhưng
bà cho rẳng khoảng 5-10% người sử dụng
Internet được coi là nghiện internet. Những nghiên
cứu ban đầu của Shotton (1991), đă ghi chép
những người nghiện sử dụng máy tính
phần lớn là đàn ông, học vấn cao và hướng
nội. Các nghiên cứu về sau cho thấy người
nghiện internet cũng có thể là phụ nữ trung niên
sử dụng máy tính ở nhà (Griffiths, 1997, 1998; O’Reilly,
1996; Young, 1998)
Một số lư thuyết về hành vi và tâm
lư đă được đưa ra để giải thích
nghiện internet. Tuy nhiên, trên quan điểm của
một nhà lâm sàng th́ tốt nhất là cắt nghĩa
theo mô h́nh sinh học – tâm lư – xă hội
(bio-psycho-social).
Các mô h́nh về nguyên nhân nghiện internet.
Lư thuyết học nhấn mạnh các hiệu quả tăng
cường dương tính của việc sử dụng
Internet v́ nó tạo nên cảm giác khỏe khoắn và hưng
phấn nên người sử dụng Internet và hoạt
động theo nguyên tắt điều kiện hóa tác
nghiệp (operant conditioning - Wallace, 1999).
Một người lo âu hay nhút nhát sử
dụng Internet để tránh các tính thể gây lo âu, như
tương tác mặt đối mặt, có xu hướng
tăng cường sử dụng Internet.
Davis (2001) đề nghị một lư thuyết
hành vi nhận thức về việc nghiện Internet mà ông
cho rằng việc này xuất phát từ một kiểu cách
độc đáo về nhận thức và hành vi liên quan
đến Internet.
Đường dẫn truyền khen thưởng
trong năo b́nh thường được hoạt hóa
bởi các tăng cường dương tính như:
thực phẩm, nước và t́nh dục, là những
yếu sinh tồn của con người. Tuy nhiên các
yếu tố tăng cường như ma túy, rượu,
đánh bạc, sử dụng Internet có khả năng
mạnh mẽ hơn, khiến cho con người quên
việc t́nh dục, làm việc, ngay cả ăn uống và
sức khỏe. Lư thuyết về việc thiếu sự khen thưởng
cho rằng những người không đạt sự
thỏa măn từ sự khen thưởng tự nhiên
sẽ quay đi tim các chất ma túy để t́m kiếm
sự kích thích từ các đường dẫn
truyền, khen thưởng. Sử dụng Internet cung
cấp phần thưởng ngay lập tức với
sự chờ đợi ít nhất, giống như sự
kích thích do rượu và ma túy.
Tính xung động được xem là
yếu tố rủi ro c ho việc phát triển nghiện
ngập. Schaffer (1996) cho rằng việc sử dụng
Internet được nối kết hành vi t́m cảm giác.
Các cá nhân xung động có xu hướng sử dụng
Internet như 1 công cụ t́m kiếm cảm giác và có
thể trở nên nghiện.
Ḷng
tự trọng (self-esteem) của bản
thân trong thời niên thiếu là có tính quyết định
cho việc phát triển nhân cách chín chẳn khi đến
tuổi trưởng thành. Sự đánh giá thấp bản thân
(low self-esteem) có thể là do thiếu sự hỗ trợ
mạnh mẽ của cha mẹ hoặc bạn bè, do đó
tạo ra cái cảm giác bất lực và vô giá trị (Harter,
1993). Điều này có thể đẩy cá nhân t́m đến
Internet như là 1 cách thức trốn thoát thực tại
và t́m kiếm một thế giới an toàn, trong đó cá
nhân không cảm thấy bị đe dọa và thách
thức. Theo tác giả Shotton (1991), các nam nhi hướng
nội, có học vấn và giỏi về kỹ thuật
có xu hướng phát triển nghiện Internet. Các cá nhân
có tính tự trọng thấp có xu hướng mạnh
trong việc nghiện Internet. Các cá nhân nhút nhát sử
dụng Internet để vượt qua sự yếu kém
kỹ năng xă hội, sự giao tiếp và các quan
hệ xă hội.
Người nghiện Internet nghiện
những kiểu nào? Mặc dầu có nhiều mô h́nh
về nguyên nhân, nhưng chưa có sự rơ ràng thế nào là người
nghiện Internet và tại sao nghiện.
Các lư do đưa ra giải thích: vai tṛ của Internet là trung gian cho sự giao tiếp,
thu lượm được thông tin, đặc biệt là
các ứng dụng (như gởi và nhận email, đánh
bạc trên mạng, tṛ chơi video, các h́nh ảnh về
t́nh dục, sự giao tiếp nhiều người trên
mạng, (MOD), tính nặc danh khi sử dụng giao tiếp
trên mạng (Griffiths, 1998; Caplan, 2002).
Young (1998) chứng tỏ các người
nghiện Internet nghiện các ứng dụng đặc
hiệu trên Internet. Các cá nhân sợ sự tương tác
mặt đối mặt có thể chọn việc chat và
giao tiếp nhiều người cùng một lúc trên mạng.
Các phát triển gần đây các đồ
h́nh 3 chiều của game giúp các cá nhân sử dụng
Internet tương tác với nhau trong thế giới
ảo.
Tiềm năng gây nghiện cực lớn
của các tṛ chơi đóng vai nhiều người trên
mạng đă khiến nhiều người sử dụng
là phần mềm heroin (MMORPGS: massive multiplayer online role
playing games).
Phân loại nghiện Internet
Các nhà nghiên cứu
đă cố gắng phân loại các kiểu nghiện
Internet.
Davis (2001) chia nghiện
Internet thành 2 loại: đặc hiệu và tổng quát.
Đặc hiệu là việc sử dụng 1 chức năng
đặc biệt hay 1 ứng dụng; tổng quát là
sử dụng nhiều chức năng.
Young
(1999) chia nghiện Internet thành 5 loại
- Nghiện t́nh dục trên mạng
- Nghiện giao tiếp trên mạng
- Đánh bạc, mua sắm hàng trên mạng
- T́m kiếm dữ liệu trên mạng một cách thôi thúc
- Chơi game quá mức
Các
hậu quả của việc nghiện Internet
Cái lợi ích của việc sử dụng Internet
vừa phải là nguồn dự trữ bao la kiến
thức và thông tin đem lại sự chuyển tải thông
tin tức th́, các hiệu quả tích cực của
việc sử dụng Internet là tăng cường tính
tự tin, tăng cường mối giao tiếp với gia
đ́nh và bạn bè, cảm giác bản thân trở nên
mạnh mẽ.
Tuy nhiên, sử dụng Internet đến mức gây
nghiện có tác dụng tai hại rộng răi trên các lĩnh
vực đời sống cá nhân; như mối quan hệ
giữa cá nhân với nhau, quan hệ tâm lư, xă hội,
nghề nghiệp và thể chất. Có lẽ tác động
tiêu cực lớn nhất là trong đời sống gia
đ́nh và xă hội, v́ nó dẫn đến sự lơ
là đối với gia đ́nh, giảm hoạt động
và giảm sự quan tâm đối với xă hội.
Nghiện Internet dẫn đến việc học hành
sút kém, cũng như khả năng làm việc bị
giảm sút (Murphey 1996; Scherer, 1997).
Các
hậu quả tâm lư xă hội gồm có:
- Cô đơn (Kraut, 1998)
- Ấm ức (Clark và al, 2004)
- Trầm cảm (Young và Rogers, 1998)
-
Một
số người nghiện Internet cảm thấy mệt
mỏi do thiếu ngủ, đau lưng và hội chứng
“đau cánh tay quay và trụ” (carpal & radial tunnel
syndromes).
Chẩn đoán
Điều quan trọng là ư thức được cách
tốt nhất để đánh giá là bệnh nhân
nghiện Internet, khi có sự đánh giá tốt sẽ giúp
cho nhà lâm sàng thiết kế một kế hoạch điều
trị có hiệu quả.
Những
điểm mấu chốt để xác định người
đó bị nghiện Internet
-
Thu thập
bệnh sử
- Khởi phát, những yếu tố khởi phát
- Diễn tiến
-
Nhật kư
sử dụng, kiểu cách, thời gian khi làm
việc hoặc ở nhà, thời gian trong ngày v.v..
- Các yếu tố duy tŕ
-
Các ứng
dụng yêu thích nhất (Vd: chat, mua sắm, đánh
bạc vv…)
-
Các triệu
chứng lệ thuộc (cơn thèm muốn, tính dung
nạp, hội chứng cai, vv…)
- Những cố gắng cắt hoặc ngưng sử dụng Internet và kết quả
-
Những
cố gắng để điều trị trước
đây.
-
Lư do tŕnh bày
việc sử dụng hiện nay
-
T́m kiếm
các thông tin phụ khi cần xác định các ứng
dụng Internet
-
Cảm xúc,
nhận thức và biến cố xác định, tác động
của cuộc sống.
- Việc sử dụng Internet trên lĩnh vực nghề nghiệp, xă hội, quan hệ giữa các cá nhân với nhau
-
Xác định
mức độ động lực tham gia điều
trị (sử dụng mô h́nh các giai đoạn thay đổi)
- Xúc tiến thăm khám sức khỏe tâm thần
- Loại trừ các bệnh tâm thần kèm theo
- Kết hợp phỏng vấn tâm thần với các công cụ chẩn đoán khác
H́nh thức phỏng vấn để đánh
giá t́nh trạng nghiện ban đầu giống như
một cuộc phỏng vấn tâm thần tiêu chuẩn –
ví dụ thu thập bệnh sử (triệu chứng than
phiền hiện tại, quá khứ bệnh sử cá nhân và
gia đ́nh, bệnh sử tâm thần) và khám t́nh trạng
tâm thần khi triển khai lịch sử các than phiền
hiện tại, cần chú ư đặc biệc đạt
được một bức tranh rơ ràng và toàn diện
về tính chất và mức độ sử dụng
Internet. Tốt nhất là vạch ra một lộ tŕnh lúc
khởi đầu sử dụng Internet, diễn tiến các
yếu tố gây kéo dài sử dụng Internet.
Các
câu hỏi quan trọng gồm:
-
Bạn
sử dụng Internet mấy giờ trong 1 ngày, 1 tuần.
-
Bạn thích
sử dử dụng Internet với những hoạt động,
ứng dụng nào với hầu hết thời gian
của bạn.
-
Việc
sử dụng Internet tác động đến hoạt
động hàng ngày của bạn như thế nào?
Sau đó, xác định các triệu
chứng nghiện Internet như sự thèm muốn, sự
dung nạp (càng ngày chơi càng nhiều hơn), sự kéo
dài sự sử dụng Internet. Xác định tác động
của việc sử dụng Internet đến đời
sống xă hội, nghề nghiệp và mối quan hệ
của người nghiện Internet.
Cũng như đối với các hành vi gây
nghiện, sẽ rất có ích nếu thu thập thập thêm
thông tin từ người vợ, chồng, các con trong gia
đ́nh, hoặc bạn bè, người thân. Cần cố
gắng xác định chính xác động lực của
bệnh nhân muốn cai nghiện. Điều này có thể
thu nhận được nhờ sử dụng khung mô h́nh
các giai đoạn thay đổi (của Prochaska &
DiClemente’s-1992): tiến xem xét, quyết định, hành
động, duy tŕ và tái phát (hộp 2).
Hộp
2: Các giai đoạn thay đổi
-
Tiền xem xét
: cá nhân chưa sẵn sàng xem xét sự thay đồi.
-
Xem xét : có
suy nghĩ là cần thay đổi.
-
Có ư chí : cá
nhân quyết định thay đổi.
-
Hành động
: những cố gắng tích cực thay đổi bắt
đầu.
-
Duy tŕ : thay
đổi trở nên thường xuyên.
-
Tái phát : hành
vi nghiện xảy ra lại.
(Theo Prochaska & DiClemente’s – 1992) nghiện
Internet rất ít khi là rối loạn tâm thần duy
nhất nên xem xét các rối loạn tâm thần kèm theo, thông
thường nhất là các rối loạn cảm xú, các
rối loạn khác về nghiện, các rối loại
kiểm soát xung động, các rối loạn nhân cách. Ngược
lại, trước khi chuẩn đoán người nào
bị nghiện Internet, các triệu chứng nghiện nhưng
không là hậu quả của một bệnh tâm thần
nằm bên dưới như : hưng cảm, trầm
cảm hay loạn tâm thần, rối loạn nhân cách hay
rối loạn tâm lư tính dục.
Bà Young (1999) bàn căi xác định chẩn
đoán một người nghiện Internet, đă
đưa ra 4 mấu chốt đặc hiều thường
gây nên việc nghiện sử dụng Internet. Young
đưa ra khuyến cáo phát quan sát 4 lĩnh vực trong tiến tŕnh thực hiến
một cuộc phỏng vấn lâm sàng.
1.
Các ứng dụng: liên quan đến các kiểu
hoạt động đặc hiểu (ví dụ: game, pḥng
chat, truy cập cá h́nh ảnh khiêu dâm) mà người người
nghiện sử dụng nhiều thời gian nhất : Thông
thường 1 kiểu nào đó sẽ xuất hiện
với các cá nhân có những yêu thích riêng của ḿnh. Các
câu hỏi hữu ích cần hỏi là :
-
Ứng
dụng nào của Internet mà bạn thích nhất ?
-
Bạn dành
bao nhiêu thời gian cho ứng dụng đó ?
2.
Các cảm xúc:
điều quan trọng là hỏi cá nhân nghiện họ
cảm thấy như thế nào khi lên mạng, ở ngoài
mạng. Đối với một số người
sử dụng Internet cố gắng loại bỏ các
cảm xúc không dễ chịu, với một số người
khác nó tạo nên cảm xúc dễ chịu, hài ḷng. Khi
nhận ra một nguyên nhân cảm xúc khởi phát việc
sử dụng Internet, ta có thể đưa ra biện pháp
can thiệp thích hợp. Các bệnh nhân cảm thấy khó
khăn diễn tả các cảm xúc của ḿnh, có thể
khuyến khích duy tŕ một nhật kư về cảm xúc.
3.
Các nhận thức:
Các nhận thức kém thích ứng (Vd : ḷng thiếu
tự trọng hay các nhận thức trầm cảm). Có
thể kích phát việc sử dụng Internet quá mức cho
nên điều quan trọng là phải nhận ra các sai
lệnh nhận thức nằm phía dưới và tác động
các nhận thức này một cách thích hợp như là 1
phần của điều trị.
4.
Các biến cố của đời sống:
Các biến cố của đời sống hay các yêu
tố gây thèm có thể kích thích hay kéo dài việc sử
dụng Internet quá mức như một nỗ lực làm
giảm đau đớn. V́
vậy t́nh trạng đời sống hiện tại
của bệnh nhân nên được thẩm sát cho
những cơ hội can thiệp.
Các
dụng cụ chẩn đoán và xác định bệnh
nghiện Internet
Bộ
câu hỏi chẩn đoán của Young
Young (1998) đă phát triển 1 bộ câu
hỏi để chấn đoán nghiện Internet. Dụng
cụ sàng lọc 8 câu hỏi căn cứ trên tiêu
chuẩn đoán DSM4 cho bệnh đánh bạc bệnh lư.
Tám câu hỏi gồm các khía cạnh của bệnh lư
nghiện như sau :
-
Chăm chú vào
Internet, sự dung nạp (cần tăng thời gian sử
dụng Internet để đạt sự thỏa măn).
-
Không có
khả năng ngưng việc sử dụng được
Internet
-
Sử
dụng nhiều thời gian trên mạng vượt quá
dự định.
-
Các hậu
quả tai hại trên các lĩnh vực nghề nghiệp,
giáo dục và quan hệ cá nhân của người
nghiện Internet.
-
Nói dối
để che đậy việc sử dụng thực
sự Internet và sử dụng Internet như 1 cố
gắng thoát khỏi các vấn đề.
Năm
hay nhiều hơn câu trả lời “vâng” được
coi như là chẩn đoán nghiện Internet. Cần lưu
ư các câu hỏi không có thời gian tham khảo đính kèm
(Vd : tháng qua, năm qua).
Tiêu
chuẩn chẩn đoán của Beard & Wolf (2001) đă
chỉ trích bộ câu hỏi của Young, nói rằng nó quá
cứng nhắc đối với những bệnh nhân
nghiện đánh bạc (nó yêu cầu sự hiện
diện 5 câu trả lời/ 10 câu hỏi) và các tiêu
chuẩn của Young không phát hiện được
bệnh nhân nghiện Internet do một rối loạn tâm
thần, nên Beard & Wolf đă đề nghị các điều
kiện sau để chẩn đoán nghiện Internet.
Cá
nhân phải có tất cả năm tiêu chuẩn sau
-
Sử
dụng Internet quá mức /sự dung nạp (càng ngày càng tăng
thời gian việc sử dụng Internet).
-
Không có khả năng cắt việc sử
dụng Internet.
-
Bứt
rứt hay rối loạn cảm xúc khi cố gắng
giảm sử dụng.
-
Dùng
nhiều thời gian trên mạng hơn.
-
Và ít
nhất một trong ba triệu chứng sau :
o
Các hậu
quả tai hại.
o
Nói dối
về sử dụng Internet.
o
Sử
dụng Internet để trốn thoát các vấn đề.
Tiêu
chuẩn chẩn đoán của Griffiths
Trong một cố gắng định nghĩa
bệnh nhân một cách có khoa học (operationally) bao
gồm nghiện Internet, Griffiths (1998) đề nghị sáu
tiêu chuẩn phải được thỏa măn như sau :
-
Sự thèm
muốn.
-
Thay đổi
khí sắc.
-
Tính dung
nạp
- Các triệu chứng: căi, xung đột và tái phát.
Mặc
dù điều này có vẻ dễ sử dụng, nó đă
không được trắc nghiệm, thực nghiệm và
xác định giá trị.
Trắc
nghiệm nghiện Internet
Young (1998) cũng đă phát triển trắc
nghiệm nghiện Internet gồm 20 câu từ báo cáo (self
report questionaire) để chẩn đoán nghiện Internet.
Mỗi câu hỏi được đánh giá trên một
thang điểm gồm 5 mức độ từ 1 (không có
triệu chứng) đến 5 (luôn luôn). Giống như
bộ câu hỏi chẩn đoán đầu tiên của
Young. Các câu hỏi được lấy từ cuốn
DSM-IV, tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh nghiện đánh
bạc và nghiện rượu. Từ tổng số điểm
nhận được từ trắc nghiệm có thể
phân ra làm ba mức độ:
-
Sử
dụng dung nạp trung b́nh; cảm thấy có vấn đề
thường xuyên v́ sử dụng Internet quá mức. Có
vấn đề đánh kể v́ sử dụng Internet
cần sự giúp đỡ ngoài việc giúp đỡ
chẩn đoán nghiện Internet, bộ câu hỏi cũng
giúp đỡ xác định mức độ nào sự
sử dụng Internet quá mức đă ảnh hưởng
các khía cạnh khác của đời sống người
nghiện.
Các
dụng cụ đánh giá, đo lường
Thay sử dụng Internet tổng quát tháng này
(Caplan 2002) được trích từ lư thuyết hành vi
nhận thức của Davis (2001) về nghiện Internet.
Thang này gồm 29 mục (mỗi đề mục
được đánh giá trên thang điểm từ 1
-> 5 :
1: Hoàn
toàn không đồng ư
5: Hoàn toàn đồng ư
Và
đo lường nhận thức, hành vi, các hậu
quả tiêu cực do việc sử dụng Internet bệnh
lư. Có 7 thang điểm nhỏ trên thang này tương
ứng với một loạt các biến số sức
khỏe tâm lư như trầm cảm, ḷng tự trong và
sự cô đơn. Caplan báo cáo có chứng cứ, mặc
dù khời đầu do tính tin cậy và tính giá trị
của dụng cụ này.
Thang hậu quả Internet
Đây
là thang kiểu Likert gồm 38 đề mục để
đánh giá các hậu quả của việc sử
dụng Internet ( Clark và cs., 2004). Thang này gồm 3 thang
phụ :
-
Hậu
quả về thể chất (7 đề mục)
-
Hậu
quả hành vi (15 đề mục)
-
Hâu quả tâm
lư xă hội (16 đề mục)
Thao tác
giả Clark và cs. cho rằng dụng cụ này có tính giá
trị và độ tin cậy cao.
Các phê phán về các dụng cụ chẩn đoán
(Beard - 2005) tóm tắt một cách hùng hồn các phê b́nh
quan trọng và các dụng cụ chẩn đoán nên trên.
-
Các dụng
cụ này căn cứ trên các khung lư thuyết khác nhau, ít
có sự thỏa thuận giữa các dụng cụ trên
về các thành phần ṇng cốt các chiều kích của
nghiện Internet.
-
Hầu
hết các dụng cụ tự báo cáo và do đó tùy
thuộc vào người trả lời một cách trung
thực, không có thang nối dối để chỉnh
sửa việc nói dối.
-
Không có câu
hỏi về ứng dụng Internet đặc hiệu như
(các pḥng chat, email, h́nh khiêu dâm ) mà người nghiện
đă ghiền.
Các
dụng cụ chẩn đoán kể trên không được
trải qua trắc nghiệm tính giá trị, độ tin
cậy và cũng không đề cập đến các
hậu quả khác nhau của việc sử dụng Internet
quá mức và các hậu quả nhiều chiều kích.
Điều này cắt nghĩa c̣n thiếu
một dụng cụ chẩn đoán tiêu chuẩn vàng có
thể chấp nhận một cách tổng quát v́ các
dụng cụ chẩn đoán có giới hạn nên chúng
ta nên dựa vào (chẩn đoán phỏng vấn lâm sàng)
và sử dụng các dụng cụ này phải kết
hợp với sự đánh giá lâm sàng toàn diện.
Các chiến lược điều trị
việc sử dụng Internet bệnh lư (nghiện Internet).
Đây là một lĩnh vực nghiên cứu chưa
được nhiều và không có điều trị nào
hiệu quả hoặc hiệu năng được
thiết lập. Hầu hết các chứng cứ có
được mặc dù sơ khai chỉ ra sự ích
lợi các chiến lược hành vi torng việc điều
trị nghiện Internet (Young -1999). Không có một cuộc
thử nghiệm được kiểm soát chứng
tỏ vài tṛ can thiệp dược lư.
Tuy nhiên, so sánh đối chiếu với
bệnh lư nghiện đánh bạc, có thể hợp lư, có
thể xác nhận SSRI và naltrexone có thể có vai tṛ trong
trị liệu bằng thuốc đối với
nghiện Internet. Dĩ nhiên, thuốc có vai tṛ nhất
định trong việc điều trị các rối
loạn tâm thần kèm theo (dù nguyên phát hay thứ phát) bao
gồm các rối loạn cảm xúc, rối loạn
phổ lo âu và các rối loạn nghiện khác.
Cho rằng các ích lợi và sử dụng tích
cực trong đời sống hằng ngày, không thực
tế để thử nghiệm mô h́nh hoàn toàn kiêng
cử, nguyên tắc hướng dẫn nên điều
độ và sử dụng có kiểm soát. Young (1999) đă
gợi ư một số chiến lược hành vi để
điều trị nghiện Internet. Hộp số 3.
Các
chiến lược hành vi dùng để điều
trị nghiện Internet
-
Thực hành
sự đối lập.
-
Tác nhân ngưng
sử dụng Internet từ bên ngoài.
-
Đưa ra
mục tiêu.
-
(Cards)
Thẻ nhắc nhở.
-
Bảng
liệt kê cá nhân.
-
Kiêng cử.
*
Thực hành sự đối lập
Việc này bao gồm phát hiện kiểu
sử dụng chính xác Internet và rồi thử bẻ găy
thói quen trên mạng bằng cách đưa vào các hoạt
động trung tính. Ví dụ: nếu thường ngày
bệnh nhân chơi trên mạng vào cuối tuần, có
thể gợi ư cá nhân tiêu khiển ở các hoạt
động dă ngoại vào chiều thứ 7.
*
Tác nhân ngưng sử
dụng Internet từ bên ngoài :
Cá nhân sử dụng một đồng
hồ báo thức để nhắc nhở bệnh nhân
đă đến giờ tắt máy vi tính.
* Đặt ra các mục tiêu
Mặc dù có sự động viên và
hỗ trợ cao, người nghiện Internet có thể
thất bại trong điều trị nếu không có đặt
ra các mục tiêu rơ ràng. Thường hữu ích để
sử dụng một kế hoạch hàng ngày, hay hàng
tuần, tŕnh bày các thời gian cụ thể dành cho
việc sử dụng Internet.
Khi bắt đầu, những khoảng
thời gian này nên thường xuyên nhưng nên ngắn
ngủi. Trong lâu dài, kế hoạch này được mong
đợi để trao lại cho bệnh nhân một ư
thức kiểm soát việc sử dụng Internet.
* Thẻ nhắc nhở
(Cards)
Bệnh nhân được khuyến khích
viết ra (trên thẻ - cards) một số hậu quả
tiêu cực việc sử dụng Internet (Vd: những
vấn đề về công việc và những lợi ích
có được khi giới hạn thời gian trên
mạng như có nhiều thời gian nói chuyện với
bạn bè). Những thẻ này được mang theo
bất cứ lúc nào, như là sự nhắc nhở thường
xuyên, sẽ giúp đỡ, ngăn ngừa việc sử
dụng Internet ở các thời điểm không tốt).
*
Bảng liệt kê cá nhân
Bởi v́ người nghiện Internet thường
sử dụng nhiều thời gian trên mạng do đó hay
bê trễ nhiều thú giải trí và các quan tâm khác. Cá nhân
được khuyến khích làm một bảng liệt
kệ các hoạt động bị mất đi và nên suy
nghĩ về đời sống của ḿnh trước
khi chơi Internet quá lố, do đó nuôi dưỡng các
hoạt động không Internet.
* Kiêng cữ
Trong bối cảnh này cá nhân kiêng cử
một loại ứng dụng Internet đặc biệt
(Vd: dung chat room hay chơi games) và sử dụng các ứng
dụng khác của Internet một cách điều độ.
Mô h́nh kiêng cử này được khuyến cáo cho
những ai đă thử nghiệm và thất bại
việc giới hạn sử dụng một ứng
dụng đặc biệt.
Các điều trị khác
-
Nhóm hỗ trợ
Những
người thiếu sự hỗ trợ xă hội có
thể quay qua Internet như một cách thành lập quan
hệ. Nếu việc này tao ra việc nghiện Internet,
điều quan trọng là giúp những cá nhân như
thế hội nhập vào giới xă hội khác. Trong
một t́nh thế hội nhập tương tự và
cải thiện mạng lưới hỗ trợ xă
hội đời sống thực. (Điều này sẽ
giúp họ ít dựa vào Internet hơn, để trấn an
và dễ chịu mà họ cảm thấy thiếu trong
đời sống thực tế, chương tŕnh
phục hồi 12 bước giúp cho người nghiện
rượu và thuốc cũng có thể giúp cho người
nghiện Internet vượt qua những cảm giác bất
túc và chia sẽ các cảm giác và quan điểm với
nhau. Điều này sẽ cung cấp sự hỗ trợ và
hướng dẫn họ cần để tăng cường
sự hồi phục.
Có
những nhóm hỗ trợ đặc hiệu giúp người
nghiện biết cách xử trí mức độ nghiện
của ḿnh. Đây là web của nhóm hỗ trợ
nghiện Internet: www.health.groups.yahoo.com/group/Internet=addiction.
Trung tâm này là một mạng lưới nguồn lực
dựa trên web được thành lập 19955 bởi
Kimberley Young – chuyên môn các vấn đề liên quan đến
mạng. Nhóm hỗ trợ cung cấp giáo dục về
nghiện Internet và lời khuyên về cách quản lư. Nhóm
tự miêu tả chính ḿnh là một nơi an toàn trên
mạng có mục đích phục hồi sức khỏe và
an ninh của người nghiện Internet. Tuy nhiên có
sự giới hạn về ủng hộ kinh nghiệm
của mô h́nh chữa trị này.
Trị liệu gia đ́nh nghiện Internet có thể làm rạn nứt mối
quan hệ gia đ́nh. Nếu có sự việc này, can
thiệp gia đ́nh phải là một phần của điều
trị. Có thể giáo dục các thành viên gia đ́nh
về nghiện.
Trị liệu nhận thức: Các cá nhân có kiểu suy nghĩ (tai họa, thảm
họa) thường ưu phiền và tránh né các t́nh
trạng đời sống thực tế. Điều
trị nhận thức phát hiện các nhận thức tiêu
cực kém thích ứng và các giả định sai lầm
và định hướng lại chúng để giúp cá nhân
phát hiện các nhận thức thích ứng thay thế.
Các kết luận
Khái
niệm nghiện Internet là một rối loạn tâm
thần, c̣n trong giai đoạn ấu thơ. Các tranh
luận tiếp tục về vấn đề tính giá
trị là một chẩn đoán tâm thần có lẽ
đă ngăn cản những nghiên cứu chi tiết hơn,
và điều này giới hạn sự hiểu biết
về nguồn gốc và điều trị vấn đề
này.
Tuy
nhiên, các nghiên cứu ban đầu đă đưa ra các
yếu tố thuận lợi cá nhân và các tiếp cận
điều trị tâm lư xă hội.
Sử
dụng Internet tăng dần là một phần thiết
yếu của đời sống hằng ngày. Các vấn
đề liên kết với việc sử dụng Internet
đă được đặt ra. Bác sĩ tâm thần
cần một hiểu biết căn bản về rối
loạn này, như vậy các bác sĩ tâm thần có
thể phát hiện sớm và can thiệp một cách thích
ứng, đặc biệt là các bệnh nhân có nổi
loạn nghiện khác kèm theo.